Quy chuẩn tiếng ồn ở Việt Nam: bao nhiêu decibel là vượt chuẩn

Theo quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT, ở khu dân cư thông thường tiếng ồn không được vượt 70 dBA từ 6 giờ đến 21 giờ và 55 dBA từ 21 giờ đến 6 giờ. Ở khu vực đặc biệt như quanh bệnh viện, trường học, thư viện, mức cho phép thấp hơn: 55 dBA ban ngày và 45 dBA ban đêm. Nghĩa là sau 21 giờ, một dàn loa hát karaoke hay một công trình thi công ồn ào ở khu dân cư rất dễ vượt chuẩn.

QCVN 26:2010/BTNMT là gì

QCVN 26:2010/BTNMT là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn, do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành kèm Thông tư số 39/2010/TT-BTNMT cuối năm 2010. Quy chuẩn đặt giới hạn tối đa cho tiếng ồn do hoạt động của con người tạo ra, tác động tới khu vực có người sinh sống, làm việc. Nó áp dụng cho tổ chức, cá nhân có hoạt động gây tiếng ồn, và là căn cứ để cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý.

Quy chuẩn chia ra hai loại khu vực:

• Khu vực đặc biệt: nằm trong hàng rào các cơ sở cần yên tĩnh như bệnh viện, thư viện, nhà điều dưỡng, nhà trẻ, trường học, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.
• Khu vực thông thường: khu chung cư, nhà ở riêng lẻ nằm cách biệt hay liền kề, khách sạn, nhà nghỉ, cơ quan hành chính.

Bảng giới hạn tiếng ồn

Con số trong quy chuẩn là mức âm tương đương (LAeq), tức mức trung bình năng lượng trong một khoảng đo, chứ không phải đỉnh cao nhất của một tiếng còi. Việc đo để làm căn cứ xử lý phải theo phương pháp, thiết bị và vị trí đo quy định, do đơn vị có chức năng thực hiện. Khi cần áp dụng vào một việc cụ thể, nên đọc nguyên văn quy chuẩn đang có hiệu lực.

dBA là gì, vì sao có chữ A

Decibel (dB) là đơn vị đo mức áp suất âm theo thang logarit. Chữ A nghĩa là mức đo đã được "lọc A", một cách điều chỉnh mô phỏng độ nhạy của tai người: tai ta kém nhạy với âm rất trầm và rất cao, nhạy nhất ở khoảng tần số tiếng nói. Nhờ vậy, con số dBA gần với cảm giác to nhỏ của người nghe hơn con số dB thô.

Hai điều nên nhớ về thang decibel, không cần toán:

• Tăng khoảng 10 dB thường được cảm nhận là to lên gấp đôi.
• Tăng 3 dB nghĩa là năng lượng âm gấp đôi, ví dụ hai chiếc loa giống nhau bật cùng lúc.

Vì vậy, chênh lệch giữa 55 dBA ban đêm và 70 dBA ban ngày, 15 dB, là một khoảng cách rất lớn về cảm nhận. Phần giải thích vì sao thang decibel là logarit đã có ở wiki toán trong hệ.

Bao nhiêu decibel là ồn: các mốc quen thuộc

Các con số dưới đây là mức ước lượng thường gặp, dao động nhiều theo khoảng cách và môi trường, chỉ để hình dung:

Một chiếc điện thoại có thể đo được mức ồn qua các ứng dụng đo âm thanh, nhưng micro điện thoại không được hiệu chuẩn như máy đo chuyên dụng. Con số trên điện thoại chỉ để tham khảo, không dùng làm căn cứ pháp lý.

Tiếng ồn ở nơi làm việc: một quy chuẩn khác

QCVN 26:2010/BTNMT là quy chuẩn tiếng ồn môi trường, nói về tiếng ồn tác động đến khu dân cư. Với người lao động trong nhà xưởng, công trường, có quy chuẩn riêng của Bộ Y tế: QCVN 24:2016/BYT về mức tiếp xúc cho phép tiếng ồn tại nơi làm việc. Mốc thường được nhắc là 85 dBA cho 8 giờ làm việc; thời gian tiếp xúc càng ngắn thì mức cho phép càng cao, và có ngưỡng tối đa không được vượt. Người làm việc ở nơi ồn nên được trang bị nút bịt tai, chụp tai và khám thính lực định kỳ theo quy định về sức khoẻ nghề nghiệp. Chi tiết áp dụng nên xem văn bản quy chuẩn và nội quy, hợp đồng lao động.

Vì sao ban đêm và quanh bệnh viện phải yên hơn

Mức cho phép ban đêm thấp hơn ban ngày 15 dB không phải con số tuỳ tiện. Ban đêm là lúc phần lớn mọi người nghỉ, nền ồn chung của thành phố cũng giảm, nên cùng một tiếng động sẽ nổi hơn hẳn và dễ gây thức giấc. Các hướng dẫn quốc tế cũng làm tương tự: chỉ số Lden mà WHO dùng "phạt" thêm 10 dB cho tiếng ồn ban đêm.

Khu vực đặc biệt có mức thấp hơn khu dân cư 15 dB vì người ở đó cần yên tĩnh hơn: người bệnh cần nghỉ để hồi phục, trẻ nhỏ cần ngủ trưa, học sinh cần nghe rõ lời thầy cô, người đọc ở thư viện cần tập trung. Đây cũng là lý do nhiều bệnh viện, trường học treo biển nhắc giữ trật tự và có quy định riêng về giờ yên tĩnh.

Với từng gia đình, khung 21 giờ là mốc dễ nhớ: sau giờ này, mọi tiếng động mạnh như khoan, đục, mở loa to nên dừng lại hoặc dời sang hôm sau.

Khi tiếng ồn vượt chuẩn

Gây tiếng ồn vượt quy chuẩn là hành vi có thể bị xử phạt hành chính theo nghị định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường hiện hành. Mức phạt được điều chỉnh qua từng thời kỳ và tính theo mức vượt chuẩn, nên bài này không ghi số tiền cụ thể. Người dân có thể phản ánh tình trạng tiếng ồn kéo dài với chính quyền cấp xã, phường hoặc cơ quan công an nơi cư trú. Chuyện ứng xử hằng ngày với hàng xóm thuộc wiki gia đình trong hệ.

Một điều hay bị hiểu nhầm: có người nghĩ ban ngày thì "ồn bao nhiêu cũng được". Thật ra quy chuẩn có giới hạn cho cả ban ngày, chỉ là mức cho phép cao hơn ban đêm.

Góc nhìn hôm nay: biết số để tự chăm sóc

Biết các con số không phải để đi đo nhà hàng xóm, mà để hiểu môi trường mình đang sống. Nếu căn phòng ngủ của bạn thường xuyên ồn hơn nhiều mức 55 dBA về đêm, đó là lý do chính đáng để bịt khe cửa, đổi phòng ngủ, dùng nút bịt tai hay âm thanh nền. Nếu bạn làm việc trong môi trường trên 85 dBA cả ngày, hãy hỏi về đồ bảo hộ tai và khám thính lực định kỳ. Văn bản QCVN 26:2010/BTNMT và QCVN 24:2016/BYT đều có thể tìm đọc trên các cổng thông tin pháp luật chính thức.